Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 vector-feature-night-mode-enabled skin-theme-clientpref-os vector-sticky-header-enabled" lang="fr" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Codex Alimentarius</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/Codex_Alimentarius"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Codex_Alimentarius rootpage-Codex_Alimentarius skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Codex Alimentarius</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="fr" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="fr" dir="ltr">

<p>Le <b>codex Alimentarius</b> (ou <b>codex alimentaire</b>) est un programme commun de l'<a href="Organisation_des_Nations_unies_pour_l'alimentation_et_l'agriculture" title="Organisation des Nations unies pour l'alimentation et l'agriculture">Organisation des Nations unies pour l'alimentation et l'agriculture</a> (FAO) et de l'<a href="Organisation_mondiale_de_la_sant%C3%A9" title="Organisation mondiale de la santé">Organisation mondiale de la santé</a> (OMS) consistant en un recueil de <a href="Norme" title="Norme">normes</a>, codes d'usage, directives et autres recommandations relatifs à la production et à la <a href="Industrie_agroalimentaire" title="Industrie agroalimentaire">transformation agroalimentaires</a> qui ont pour objet la <a href="S%C3%A9curit%C3%A9_sanitaire_des_aliments" class="mw-redirect" title="Sécurité sanitaire des aliments">sécurité sanitaire des aliments</a>, soit la protection des consommateurs et des travailleurs des filières alimentaires, et la <a href="Pr%C3%A9servation_de_l'environnement" class="mw-redirect" title="Préservation de l'environnement">préservation de l'environnement</a>.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Historique">Historique</h2></div>
<p>Plusieurs organismes de régulation internationale ont précédé le codex Alimentarius et sa commission, comme la International Dairy Federation (créée en 1903). EN 1961, la FAO avalise la création de la commission du codex Alimentarius que l'OMS endosse l'année suivante<sup id="cite_ref-:1_1-0" class="reference"><a href="#cite_note-:1-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p><p>En 1999, la commission du codex Alimentarius introduit pour la première fois une série de recommandations normatives sur l'<a href="Agriculture_biologique" title="Agriculture biologique">agriculture biologique</a><sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p><p>En 60 ans d'existence, les thèmes chauds de la commission sont restés les suppléments alimentaires, le marquage des produits, l'hygiène alimentaire et les méthodes d'analyses<sup id="cite_ref-:1_1-1" class="reference"><a href="#cite_note-:1-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Commission">Commission</h2></div>
<p>La Commission du codex Alimentarius en est l'organe exécutif. Cette commission internationale, où siègent les représentants de près de 200 <a href="Pays" title="Pays">pays</a>, a été créée en <a href="1963" title="1963">1963</a> par la FAO et l'OMS. Elle est chargée d'élaborer des normes alimentaires, des définitions et des critères applicables aux aliments, de contribuer à leur harmonisation et donc, notamment, de faciliter les échanges internationaux. Elle joue un rôle prépondérant dans la normalisation alimentaire mondiale et a été reconnue à ce titre par les accords de l'<a href="Organisation_mondiale_du_commerce" title="Organisation mondiale du commerce">Organisation mondiale du commerce</a> (OMC) en 1994, sous réserve que ses prescriptions n'entravent pas les échanges si elles ne sont pas suffisamment scientifiquement étayées.
</p><p>La Commission siège à Rome dans les locaux de la FAO<sup id="cite_ref-:0_3-0" class="reference"><a href="#cite_note-:0-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p><p>Le président américain <a href="Donald_Trump" title="Donald Trump">Donald Trump</a> a critiqué le multilatéralisme de la Commission (participation de l'Iran), et la Chine s'est tenu à l'écart du Codex jusqu'à ce qu'éclate le <a href="Scandale_du_lait_frelat%C3%A9_en_2008" title="Scandale du lait frelaté en 2008">scandale du lait frelaté en 2008</a><sup id="cite_ref-:0_3-1" class="reference"><a href="#cite_note-:0-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Controverse">Controverse</h2></div>

<p>Quelques personnalités médicales, le médecin <a href="Neurologie" title="Neurologie">neurologue</a> Rima E Laibow, le controversé docteur <a href="Matthias_Rath" title="Matthias Rath">Matthias Rath</a><sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> pensent que le codex Alimentarius ne sert pas les intérêts des consommateurs, mais plutôt ceux des grandes <a href="Multinationale" title="Multinationale">multinationales</a> de l'<a href="Industrie_agroalimentaire" title="Industrie agroalimentaire">industrie agroalimentaire</a>, de la <a href="Industrie_pharmaceutique" title="Industrie pharmaceutique">pharmacie</a>, de la <a href="Industrie_chimique" title="Industrie chimique">chimie</a> ou de la <a href="Biotechnologie" title="Biotechnologie">biotechnologie</a><sup id="cite_ref-5" class="reference"><a href="#cite_note-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>. Les détracteurs indiquent, par exemple, que le codex a permis à au moins huit <a href="Pesticide" title="Pesticide">pesticides</a> interdits (<a href="Aldrine" title="Aldrine">aldrine</a>, <a href="Dichlorodiph%C3%A9nyltrichloro%C3%A9thane" title="Dichlorodiphényltrichloroéthane">dichlorodiphényltrichloroéthane</a> (DDT), <a href="Polychlorobiph%C3%A9nyle" title="Polychlorobiphényle">polychlorobiphényle</a> (PCB), endrine, <a href="Dieldrine" title="Dieldrine">dieldrine</a>, <a href="Hexachlorobenz%C3%A8ne" title="Hexachlorobenzène">hexachlorobenzène</a>, <a href="Chlordane" title="Chlordane">chlordane</a>) d'être de nouveau autorisés<sup id="cite_ref-6" class="reference"><a href="#cite_note-6"><span class="cite-bracket">[</span>6<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> ou que le codex autorise que le <a href="B%C3%A9tail" title="Bétail">bétail</a> soit traité aux <a href="Antibiotique" title="Antibiotique">antibiotiques</a> et à l'<a href="Hormone_de_croissance" title="Hormone de croissance">hormone de croissance</a> (1995<sup id="cite_ref-7" class="reference"><a href="#cite_note-7"><span class="cite-bracket">[</span>7<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>).
</p><p>Les partisans affirment que le codex Alimentarius est une référence pour l'alimentation et qu'il n'y a aucune obligation faite aux pays de l'adopter, qu'ils soient membres d'un codex ou de toute autre organisation de commerce international. Pour les opposants, le problème vient du fait que l'<a href="Organisation_mondiale_du_commerce" title="Organisation mondiale du commerce">Organisation mondiale du commerce</a> utilise le codex Alimentarius comme référence internationale pour la résolution des conflits concernant la sécurité alimentaire et la protection des consommateurs<sup id="cite_ref-8" class="reference"><a href="#cite_note-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>. Les partisans répondent que rien n'empêche, lors d'un conflit international, d'utiliser des références ou des études scientifiques autres que le Codex Alimentarius.
</p><p>En 1996, la délégation allemande a fait une proposition pour qu'aucune <a href="Plante" title="Plante">plante</a>, vitamine ou aucun <a href="Min%C3%A9ral" title="Minéral">minéral</a> ne soit vendu librement pour raisons préventives et que les <a href="Compl%C3%A9ment_alimentaire" title="Complément alimentaire">compléments alimentaires</a> soient reclassifiés comme des médicaments. Cette proposition a été validée, mais jamais appliquée à la suite des protestations qui ont suivi<sup id="cite_ref-9" class="reference"><a href="#cite_note-9"><span class="cite-bracket">[</span>9<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p><p>Lors de la <abbr class="abbr" title="Vingt-huitième">28<sup>e</sup></abbr>&nbsp;session de la commission du codex Alimentarius qui s'est tenue en juillet 2005<sup id="cite_ref-10" class="reference"><a href="#cite_note-10"><span class="cite-bracket">[</span>10<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>, les directives concernant les compléments alimentaires en vitamine et sels minéraux ont été adoptées<sup id="cite_ref-11" class="reference"><a href="#cite_note-11"><span class="cite-bracket">[</span>11<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>. De nombreuses controverses ont suivi, notamment sur le fait que les pays membres peuvent arbitrairement choisir le classement des compléments alimentaires comme <a href="Alicament" class="mw-redirect" title="Alicament">alicaments</a>, <a href="M%C3%A9dicament" title="Médicament">médicaments</a>, ou autres. Ce texte ne vise pas à interdire les compléments alimentaires, mais à imposer certaines informations sur leur étiquetage, des dosages minimaux et maximaux, ainsi que des normes de sécurité et d'efficacité pour leur fabrication. La FAO et l'OMS ont alors annoncé que la commission du codex Alimentarius avait publié des directives appelant à un étiquetage contenant des informations sur la consommation maximale des vitamines et des compléments alimentaires&nbsp;; l'OMS a ajouté que ces directives assurent aux consommateurs des effets bénéfiques sur leur santé<sup id="cite_ref-12" class="reference"><a href="#cite_note-12"><span class="cite-bracket">[</span>12<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Notes_et_références"><span id="Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences"></span>Notes et références</h2></div>
<div class="references-small decimal" style="column-width:36em; column-count:2;"><ol class="references">
<li id="cite_note-:1-1"><span class="reference-text"><span class="ouvrage"><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> «&nbsp;<a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.newfoodmagazine.com/article/192718/sixty-years-of-standard-setting-where-codex-came-from-and-where-its-going/"><cite style="font-style:normal;" lang="en">Sixty years of standard setting – where Codex came from and where it’s going</cite></a>&nbsp;», sur <span class="italique">New Food Magazine</span> <small style="line-height:1em;">(consulté le <time class="nowrap" datetime="2023-10-08" data-sort-value="2023-10-08">8 octobre 2023</time>)</small></span></span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="1999">«&nbsp;<a rel="nofollow" class="external text" href="https://press.un.org/en/1999/19990628.sag43.html"><cite style="font-style:normal;">CODEX ALIMENTARIUS COMMISSION TO APPROVE INTERNATIONAL GUIDELINES FOR ORGANIC FOOD | UN Press</cite></a>&nbsp;», sur <span class="italique">press.un.org</span>, <time class="nowrap" datetime="1999-06-28" data-sort-value="1999-06-28">28 juin 1999</time> <small style="line-height:1em;">(consulté le <time class="nowrap" datetime="2023-10-10" data-sort-value="2023-10-10">10 octobre 2023</time>)</small></span></span>
</li>
<li id="cite_note-:0-3"><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="Lasserre2019"><span class="ouvrage" id="Benoît_Lasserre2019">Benoît <span class="nom_auteur">Lasserre</span>, «&nbsp;<cite style="font-style:normal">Bordeaux accueille les délégués internationaux du " Codex Alimentarius "</cite>&nbsp;», <i>Sud Ouest</i>,‎ <time class="nowrap" datetime="2019-03-14" data-sort-value="2019-03-14">14 mars 2019</time> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Serial_Number" title="International Standard Serial Number">ISSN</a>&nbsp;<span class=" noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://portal.issn.org/resource/issn/1760-6454">1760-6454</a></span>, <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.sudouest.fr/economie/conso-distribution/bordeaux-accueille-les-delegues-internationaux-du-codex-alimentarius-2792159.php">lire en ligne</a>, consulté le <time class="nowrap" datetime="2023-10-08" data-sort-value="2023-10-08">8 octobre 2023</time>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.genre=article&amp;rft.atitle=Bordeaux+accueille+les+d%C3%A9l%C3%A9gu%C3%A9s+internationaux+du+%22+Codex+Alimentarius+%22&amp;rft.jtitle=Sud+Ouest&amp;rft.aulast=Lasserre&amp;rft.aufirst=Beno%C3%AEt&amp;rft.date=2019-03-14&amp;rft.issn=1760-6454&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3ACodex+Alimentarius"></span></span></span></span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a> </span><span class="reference-text"> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://www4fr.dr-rath-foundation.org/">Site du Dr Matthias Rath</a></span>
</li>
<li id="cite_note-5"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-5">↑</a> </span><span class="reference-text"><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.youtube.com/watch?v=gBCWXvH1hbs">Conférence de Rima E laibow, 2008</a> - Sous-titrage français, <a href="YouTube" title="YouTube">YouTube</a>, <span class="nowrap">13&nbsp;<abbr class="abbr" title="minutes">min</abbr>&nbsp;8&nbsp;<abbr class="abbr" title="secondes">s</abbr></span> <abbr class="abbr indicateur-format format-vidéo" title="Vidéo au format mpg, avi…">[vidéo]</abbr></span>
</li>
<li id="cite_note-6"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-6">↑</a> </span><span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.codexalimentarius.net/download/report/193/al91_24f.pdf">Commission du codex alimentarius ALINORM 91/24 Programme mixte FAO</a> - Rapport de juillet 1991 <abbr class="abbr indicateur-format format-pdf" title="Document au format Portable Document Format (PDF)">[PDF]</abbr></span>
</li>
<li id="cite_note-7"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-7">↑</a> </span><span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.liberation.fr/futurs/1997/05/10/la-viande-aux-hormones-menace-l-europel-organisation-mondiale-du-commerce-juge-l-interdiction-illega_206075">La viande aux hormones menace L'Europe&nbsp;: L'Organisation mondiale du commerce juge l'interdiction illégale.</a> - Jean Quatremer, <i><a href="Lib%C3%A9ration_(journal)" title="Libération (journal)">Libération</a></i>, 10 mai 1997.</span>
</li>
<li id="cite_note-8"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-8">↑</a> </span><span class="reference-text">Site de l'<a href="Organisation_mondiale_du_commerce" title="Organisation mondiale du commerce">Organisation mondiale du commerce</a>: <a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.wto.org/french/docs_f/legal_f/15sps_01_f.htm">Accord sur l'Application des Mesures Sanitaires et Phytosanitaires</a></span>
</li>
<li id="cite_note-9"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-9">↑</a> </span><span class="reference-text"><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr>&nbsp;<a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.theguardian.com/society/2002/sep/14/medicineandhealth.lifeandhealth">Health supplements: R.I.P.</a> - Joanna Blythman, <i><a href="The_Guardian" title="The Guardian">The Guardian</a></i>, 14 septembre 2002.</span>
</li>
<li id="cite_note-10"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-10">↑</a> </span><span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.fao.org/UNFAO/Bodies/codex/28/index_fr.htm">Programme mixte FAO/OMS sur les normes alimentaires</a> - Vingt-huitième session,
Siège de la FAO, <a href="Rome" title="Rome">Rome</a>, 4-9 juillet 2005.</span>
</li>
<li id="cite_note-11"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-11">↑</a> </span><span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.codexalimentarius.net/download/standards/10206/cxg_055f.pdf">Directives concernant les compléments alimentaires en vitamines et sels minéraux</a> - Site officiel, 2005 <abbr class="abbr indicateur-format format-pdf" title="Document au format Portable Document Format (PDF)">[PDF]</abbr></span>
</li>
<li id="cite_note-12"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-12">↑</a> </span><span class="reference-text"><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> <a rel="nofollow" class="external text" href="https://news.un.org/en/story/2005/07/144592-un-commission-adopts-safety-guidelines-vitamin-and-food-supplements">UN commission adopts safety guidelines for vitamin and food supplements</a> - <a href="Organisation_des_Nations_unies" title="Organisation des Nations unies">Organisation des Nations unies</a>, 11 juillet 2005.</span>
</li>
</ol>
</div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Voir_aussi">Voir aussi</h2></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Articles_connexes">Articles connexes</h3></div>
<ul><li><a href="Standardisation" title="Standardisation">Standardisation</a></li>
<li><a href="%C3%89valuation" title="Évaluation">Évaluation</a></li>
<li><a href="Organisation_de_coop%C3%A9ration_et_de_d%C3%A9veloppement_%C3%A9conomiques" title="Organisation de coopération et de développement économiques">Organisation de coopération et de développement économiques</a> (OCDE)</li>
<li><a href="Gouvernance" title="Gouvernance">Gouvernance</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Bibliographie">Bibliographie</h3></div>
<ul><li><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> Mariëlle D. Masson-Matthee, <i>The Codex Alimentarius Commission and Its Standards</i>, T.M.C. Asser Press, 2007 <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a>&nbsp;<span class="nowrap">978-9-0670-4256-7</span>)</small>.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Liens_externes">Liens externes</h3></div>
<ul><li><cite class="ouvrage" id="site_officiel" style="font-style: normal;"><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : multilingue">(mul)</abbr> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.fao.org/fao-who-codexalimentarius/home/fr/">Site officiel</a></cite></li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.fao.org/docrep/w9114f/w9114f00.htm">Comprendre le Codex Alimentarius</a> - <a href="Organisation_des_Nations_unies_pour_l'alimentation_et_l'agriculture" title="Organisation des Nations unies pour l'alimentation et l'agriculture">Organisation des Nations unies pour l'alimentation et l'agriculture</a> (FAO)</li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.senat.fr/rap/r99-450/r99-450_mono.html">Le codex alimentarius</a> - Rapport présenté au <a href="S%C3%A9nat_(France)" title="Sénat (France)">Sénat français</a> le 29 juin 2000 par M Jean Bizet au nom de la délégation pour l'Union européenne</li>
<li><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> <a rel="nofollow" class="external text" href="https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=903408">Authority and Legitimacy in Global Governance: Deliberation, Institutional Differentiation, and the Codex Alimentarius</a> - Michael Livermore, <i><a href="New_York_University_School_of_Law" title="New York University School of Law">NYU Law Review</a></i>, <abbr class="abbr" title="volume">vol.</abbr>&nbsp;81, <abbr class="abbr" title="page">p.</abbr>&nbsp;766, 19 mai 2006.</li></ul>
<ul id="bandeau-portail" class="bandeau-portail"><li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de l'aide humanitaire</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Alimentation et gastronomie</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail des relations internationales</span> </span></li> </ul></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Cet article est issu de <a class="external text" title="Dernière modification le 2025-05-31" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/?title=Codex_Alimentarius&amp;oldid=226121481">Wikipédia</a>. Sauf mention contraire, le texte est disponible sous <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.fr">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a>. Des conditions supplémentaires peuvent s’appliquer aux fichiers multimédias.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>